ใบขับขี่สาธารณะคืออะไร ขั้นตอน เอกสาร ค่าใช้จ่าย ครบจบในที่เดียว

สำหรับผู้ที่สนใจประกอบอาชีพขับรถรับจ้างหรือให้บริการขนส่งสาธารณะ สิ่งสำคัญอันดับแรกที่ต้องมีคือใบอนุญาตที่ถูกต้องตามกฎหมาย วันนี้ Toyota Sure ผู้ให้บริการซื้อขายรถมือสอง จะมาอธิบายง่าย ๆ เกี่ยวกับใบขับขี่สาธารณะว่าคืออะไร มีความสำคัญอย่างไร และแตกต่างจากใบขับขี่ส่วนบุคคลตรงไหน เพื่อให้ผู้ที่กำลังวางแผนประกอบอาชีพนี้มีความเข้าใจที่ถูกต้อง เตรียมตัวสอบและเตรียมเอกสารได้อย่างครบถ้วน ช่วยให้การเริ่มต้นอาชีพขับรถเป็นไปอย่างราบรื่นและถูกต้องตามระเบียบกรมการขนส่งทางบก

ใบขับขี่สาธารณะคืออะไร แตกต่างจากใบขับขี่ส่วนบุคคลอย่างไร

ใบขับขี่สาธารณะ หรือ ใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะ คือ เอกสารสำคัญทางกฎหมายที่ออกโดยกรมการขนส่งทางบก เพื่ออนุญาตให้ผู้ถือบัตรสามารถใช้รถยนต์ในการรับจ้างขนส่งผู้โดยสารได้ ซึ่งแตกต่างจากใบอนุญาตขับรถส่วนบุคคลที่ไม่สามารถนำมาใช้ในเชิงพาณิชย์หรือรับจ้างได้ หากฝ่าฝืนนำรถส่วนบุคคลมารับจ้างโดยไม่มีใบอนุญาตที่ถูกต้อง จะถือว่ามีความผิดตามพระราชบัญญัติรถยนต์

ความสำคัญของใบขับขี่สาธารณะไม่ได้เป็นเพียงแค่กระดาษอนุญาตเท่านั้น แต่ยังเป็นการยืนยันว่าผู้ขับขี่ผ่านการตรวจสอบประวัติอาชญากรรม ผ่านการอบรมมารยาทในการขับขี่ และมีความรู้เรื่องเส้นทางเป็นอย่างดี ซึ่งช่วยสร้างความมั่นใจและความปลอดภัยให้กับผู้โดยสารได้ ดังนั้นใครที่ต้องการขับ Taxi ขับรถตู้โดยสาร วินมอเตอร์ไซค์ หรือแม้แต่ไรเดอร์ส่งของบางประเภท การมีใบขับขี่สาธารณะจึงเป็นสิ่งที่จำเป็นต้องทำ

เปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างใบขับขี่ส่วนบุคคลและสาธารณะ

• วัตถุประสงค์: ใบขับขี่ส่วนบุคคลใช้เพื่อการเดินทางส่วนตัว แต่ใบขับขี่สาธารณะใช้เพื่อการประกอบอาชีพรับจ้างขนส่ง
• คุณสมบัติ: ผู้ทำใบขับขี่สาธารณะต้องมีอายุมากกว่า (20-22 ปีขึ้นไป แล้วแต่ประเภท) และต้องไม่มีประวัติอาชญากรรมร้ายแรง
• อายุการใช้งาน: ใบขับขี่ส่วนบุคคลแบบ 5 ปี มีอายุการใช้งานนานกว่า ในขณะที่ใบขับขี่สาธารณะมีอายุ 3 ปี และต้องมีการตรวจสอบประวัติใหม่เมื่อต่ออายุ

ใบขับขี่สาธารณะมีกี่ประเภท

เพื่อให้ครอบคลุมยานพาหนะรับจ้างที่มีอยู่ในประเทศไทย กรมการขนส่งทางบกได้แบ่งประเภทของใบขับขี่สาธารณะออกเป็น 3 ประเภทหลัก ๆ ดังนี้

• ใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะ: สำหรับผู้ที่ต้องการขับรถแท็กซี่ (Taxi) รถตู้โดยสารสาธารณะ หรือรถยนต์รับจ้างผ่านแอปพลิเคชันที่ถูกกฎหมาย
• ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อสาธารณะ: สำหรับผู้ที่ประกอบอาชีพขับรถตุ๊กตุ๊ก
• ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์สาธารณะ: สำหรับผู้ขับขี่วินมอเตอร์ไซค์รับจ้าง หรือไรเดอร์ที่ต้องการความถูกต้องตามกฎหมาย

นอกจากนี้ สำหรับผู้ที่ต้องการขับรถบรรทุกหรือรถขนาดใหญ่เพื่อการขนส่งเชิงพาณิชย์ อาจจะต้องพิจารณาใบอนุญาตประเภทอื่นเพิ่มเติม เช่น ใบอนุญาตขับรถประเภทที่ 2 (ท.2) หรือ ใบขับขี่ ท.3 ซึ่งเป็นใบอนุญาตขับรถทุกประเภท ทั้งส่วนบุคคลและสาธารณะ สำหรับลากจูงรถอื่นหรือรถพ่วง ซึ่งต้องมีการฝึกฝนทักษะการขับขี่ขั้นสูงกว่ารถยนต์ทั่วไป

คุณสมบัติของผู้ทำใบขับขี่สาธารณะ มีอะไรบ้าง

ก่อนที่จะเดินทางไปที่กรมการขนส่งทางบก ควรตรวจสอบคุณสมบัติของตนเองให้เรียบร้อย เพื่อไม่ให้เสียเวลา โดยผู้ที่ต้องการทำใบขับขี่สาธารณะต้องมีคุณสมบัติพื้นฐานดังนี้

• • สัญชาติ: ต้องเป็นผู้มีสัญชาติไทย

• อายุ

• • รถจักรยานยนต์สาธารณะ ต้องมีอายุครบ 20 ปีบริบูรณ์
  • รถยนต์สาธารณะและรถสามล้อสาธารณะ ต้องมีอายุครบ 22 ปีบริบูรณ์
• ใบขับขี่เดิม: ต้องได้รับใบอนุญาตขับรถส่วนบุคคลชนิดชั่วคราวมาแล้วไม่น้อยกว่า 1 ปี
• ความรู้ความสามารถ: ต้องมีความรู้ความสามารถในการขับรถและข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ซึ่งหลายคนอาจเลือกเตรียมตัวโดยการเรียนเพิ่มเติมจากโรงเรียนสอนขับรถที่ได้มาตรฐาน เพื่อให้มั่นใจว่าจะสามารถสอบผ่านทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติได้ในครั้งเดียว
• สุขภาพ: ไม่เป็นผู้มีร่างกายพิการจนไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ ไม่เป็นโรคติดต่อที่น่ารังเกียจ และไม่เป็นผู้ติดสุรา ยาเมา หรือยาเสพติดให้โทษ
• ประวัติ: ต้องไม่เคยมีประวัติอาชญากรรมร้ายแรง หรือหากเคยได้รับโทษจำคุก ต้องพ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่า 3 ปี (ตรวจสอบรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่กรมการขนส่งทางบก)

เอกสารที่ต้องเตรียมทำใบขับขี่สาธารณะ

การเตรียมเอกสารให้ครบถ้วนเป็นหัวใจสำคัญของการติดต่อราชการ สำหรับการขอรับใบขับขี่สาธารณะต้องใช้เอกสารดังต่อไปนี้

• บัตรประจำตัวประชาชน: ฉบับจริง
• ใบอนุญาตขับรถส่วนบุคคล: ฉบับจริง (ทั้งแบบชั่วคราวหรือแบบ 5 ปี) 

(ข้อควรระวัง: หากตรวจสอบแล้วพบว่าเอกสารสูญหาย ต้องรีบดำเนินการแจ้งใบขับขี่หายและทำใหม่ให้เรียบร้อยก่อนมายื่นเรื่องขอใบอนุญาตสาธารณะ)

• ใบรับรองแพทย์: ออกก่อนวันยื่นคำขอไม่เกิน 1 เดือน เพื่อยืนยันว่าไม่มีโรคประจำตัวที่อาจเป็นอันตรายขณะขับรถ
• รูปถ่าย: ขนาด 3 นิ้ว จำนวน 3 รูป (ถ่ายไว้ไม่เกิน 6 เดือน) สำหรับกรณีที่ขนส่งบางพื้นที่ยังต้องใช้รูปติดเอกสาร แต่ปัจจุบันส่วนใหญ่จะถ่ายรูปทำบัตรที่สำนักงานขนส่งเลย

ขั้นตอนการทำใบขับขี่สาธารณะ (Step-by-Step)

ขั้นตอนการทำใบขับขี่สาธารณะมีความเข้มข้นมากกว่าใบขับขี่ส่วนบุคคล เนื่องจากต้องรับผิดชอบชีวิตผู้โดยสาร โดยมีขั้นตอนหลัก ๆ ดังนี้

1. 1. จองคิวและยื่นคำขอ: แนะนำให้จองคิวผ่านแอปพลิเคชัน DLT Smart Queue เพื่อความสะดวก เมื่อถึงวันนัดให้ยื่นเอกสารและคำขอตรวจสอบประวัติอาชญากรรม
   2. ทดสอบสมรรถภาพร่างกาย: ผู้ขอรับใบขับขี่สาธารณะต้องผ่านการทดสอบตาบอดสี สายตาทางกว้าง สายตาทางลึก และปฏิกิริยาทางเท้า เพื่อยืนยันความพร้อมทางร่างกาย
   3. อบรมภาคทฤษฎี: ต้องเข้ารับการอบรมตามหลักสูตรที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด ซึ่งจะเน้นเรื่องกฎหมายจราจร มารยาทในการขับรถสาธารณะ การให้บริการผู้โดยสาร และความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการบำรุงรักษารถ

• สอบข้อเขียนและสอบปฏิบัติ

1. • สอบข้อเขียน: ทดสอบความรู้ที่ได้จากการอบรม แนะนำให้ลองหาแนวข้อสอบใบขับขี่มาฝึกทำล่วงหน้า เพื่อให้คุ้นเคยกับโจทย์เกี่ยวกับกฎหมายและเส้นทาง
   • สอบปฏิบัติ: ต้องสอบขับรถตามท่าบังคับต่าง ๆ รวมถึงการทดสอบความชำนาญเส้นทางในจังหวัดนั้น ๆ
2. ชำระค่าธรรมเนียมและรับใบอนุญาต: เมื่อผ่านการทดสอบทั้งหมดและผลการตรวจสอบประวัติอาชญากรรมผ่านเกณฑ์ ก็สามารถชำระเงินและถ่ายรูปทำบัตรใบขับขี่สาธารณะได้ทันที

ค่าธรรมเนียมทำใบขับขี่สาธารณะ ราคาเท่าไหร่

ค่าใช้จ่ายในการทำใบขับขี่สาธารณะนั้นไม่สูงมาก โดยมีอัตราค่าธรรมเนียมมาตรฐานดังนี้ (ราคาอาจมีการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยตามระเบียบราชการ)

• ค่าคำขอ: 5 บาท
• ค่าใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะ: 300 บาท (อายุ 3 ปี)
• ค่าใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์สาธารณะ: 150 บาท (อายุ 3 ปี)
• ค่าบริการถ่ายรูปและพิมพ์บัตร: 100 บาท (กรณีบัตรพลาสติก Smart Card)

รวมเบ็ดเสร็จแล้ว การทำใบขับขี่สาธารณะสำหรับรถยนต์จะมีค่าใช้จ่ายประมาณ 405 บาท และรถจักรยานยนต์ประมาณ 255 บาท ซึ่งเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าสำหรับการประกอบอาชีพที่ถูกต้อง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับใบขับขี่สาธารณะ

ทำใบขับขี่สาธารณะ ใช้เวลากี่วัน

โดยปกติกระบวนการทั้งหมดตั้งแต่ทดสอบสมรรถภาพ อบรม และสอบ จะใช้เวลาประมาณ 2 วันทำการ แต่ต้องรอผลการตรวจสอบประวัติอาชญากรรมจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติก่อน จึงจะได้รับใบขับขี่ ซึ่งขั้นตอนนี้อาจใช้เวลาแตกต่างกันไป

เคยติดคุก ทำใบขับขี่สาธารณะได้ไหม

หากเคยได้รับโทษจำคุก ต้องพ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่า 3 ปี หรือเป็นความผิดลหุโทษ หรือความผิดที่กระทำโดยประมาท จึงจะมีสิทธิ์ขอรับใบขับขี่สาธารณะได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการพิจารณาตรวจสอบประวัติ

ใบขับขี่สาธารณะ มีอายุกี่ปี

มีอายุ 3 ปี เมื่อครบกำหนดต้องดำเนินการต่ออายุ โดยต้องเข้ารับการอบรมและตรวจสอบประวัติอาชญากรรมใหม่อีกครั้ง

อบรมใบขับขี่สาธารณะออนไลน์ได้ไหม

สำหรับการขอรับใบขับขี่สาธารณะใหม่ (ทำครั้งแรก) ต้องเข้ารับการอบรมที่สำนักงานขนส่งเท่านั้น แต่สำหรับการต่ออายุใบอนุญาต ปัจจุบันสามารถอบรมภาคทฤษฎีผ่านระบบ DLT e-Learning ได้ เพื่อความสะดวกรวดเร็ว

ใช้ใบขับขี่ส่วนบุคคลขับ Grab ผิดไหม

ตามกฎหมายแล้ว การนำรถไปรับจ้างขนส่งผู้โดยสารต้องใช้ใบขับขี่สาธารณะเท่านั้น การใช้ใบขับขี่ส่วนบุคคลมารับจ้างถือว่าผิดประเภทการใช้งานและมีโทษตามกฎหมาย รวมถึงอาจมีปัญหาเมื่อเกิดอุบัติเหตุและการเคลมประกัน

สรุปบทความ

การทำใบขับขี่สาธารณะเป็นก้าวแรกที่สำคัญสำหรับผู้ที่ต้องการประกอบอาชีพขับรถรับจ้างอย่างมืออาชีพ ช่วยสร้างความน่าเชื่อถือและความปลอดภัยให้กับผู้โดยสาร หากใครอยากออกรถคันแรกเพื่อนำไปประกอบอาชีพ ด้วยรถมือสองสภาพดีหลากหลายรุ่น Toyota Sure พร้อมให้บริการด้วยรถ Sure Certified by Toyota ที่ผ่านการตรวจสอบถึง 280 จุด ตามมาตรฐาน TVI จากโตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย มั่นใจได้ในคุณภาพ แวะมาชมได้ที่โชว์รูมกว่า 90 สาขาใกล้บ้านคุณ เช็กราคาได้ที่เว็บไซต์โตโยต้า ชัวร์ ได้เลย หรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม โทร 1486