สำเนาทะเบียนรถใช้แทนเล่มจริงได้ไหม ผิดกฎหมายหรือเปล่า
การขับขี่รถยนต์บนท้องถนนในปัจจุบัน นอกจากผู้ขับขี่จะต้องปฏิบัติตามกฎจราจรอย่างเคร่งครัดเพื่อความปลอดภัยแล้ว การพกพาเอกสารสำคัญประจำรถก็เป็นเรื่องที่ละเลยไม่ได้เด็ดขาด โดยเฉพาะสำเนาทะเบียนรถ ซึ่งเป็นเอกสารพื้นฐานที่หลายคนอาจเกิดข้อสงสัยว่าจำเป็นต้องพกฉบับจริงติดรถไว้ตลอดเวลาหรือไม่ หรือสามารถใช้เพียงแค่ฉบับสำเนาแทนได้ วันนี้ Toyota Sure ผู้ให้บริการรถมือสองจะมาอธิบายง่าย ๆ ให้เข้าใจถึงข้อกำหนดทางกฎหมายที่ถูกต้อง เพื่อให้ผู้ขับขี่ทุกคนเดินทางได้อย่างมั่นใจ หมดกังวลเรื่องเจอด่านตรวจ และไม่ต้องเสี่ยงกับการทำเล่มทะเบียนฉบับจริงสูญหาย
สำเนาทะเบียนรถคืออะไร
ก่อนจะไปถึงเรื่องข้อกฎหมาย เราต้องทำความเข้าใจก่อนว่าสำเนาทะเบียนรถนั้นมีที่มาที่ไปอย่างไร โดยปกติแล้วเมื่อเราทำการซื้อรถยนต์ไม่ว่าจะเป็นรถใหม่ป้ายแดงหรือรถมือสอง สิ่งที่เจ้าของรถจะได้รับคือ "สมุดคู่มือจดทะเบียนรถ" หรือที่เราเรียกติดปากกันว่า "เล่มทะเบียนรถ" (เล่มสีฟ้าสำหรับรถยนต์ส่วนบุคคล) ซึ่งเปรียบเสมือนบัตรประชาชนของรถคันนั้น ๆ
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเล่มทะเบียนฉบับจริงมีความสำคัญมาก หากสูญหายจะมีขั้นตอนการขอใหม่ที่ค่อนข้างยุ่งยาก หลายคนจึงนิยมเก็บเล่มจริงไว้ที่บ้าน หรือในกรณีที่รถยังติดไฟแนนซ์ เล่มจริงจะถูกเก็บรักษาไว้โดยสถาบันการเงิน ดังนั้นสำเนาทะเบียนรถจึงเป็นเอกสารที่ทำขึ้นโดยการถ่ายเอกสารจากเล่มจริง เพื่อใช้แสดงเป็นหลักฐานแทนฉบับจริงในกรณีต่าง ๆ โดยเฉพาะเมื่อต้องแสดงต่อเจ้าพนักงานจราจร
ข้อมูลที่ปรากฏบนสำเนาทะเบียนรถจะต้องมีความชัดเจนและตรงกับเล่มจริงทุกประการ ซึ่งประกอบไปด้วยรายละเอียดที่สำคัญดังนี้
- รายการจดทะเบียน หน้าแรกของสำเนาทะเบียนรถจะระบุเลขทะเบียนรถ จังหวัดที่จดทะเบียน วันที่จดทะเบียน ประเภทรถ ลักษณะรถ ยี่ห้อรถ แบบรถ สีรถ เลขตัวรถ และเลขเครื่องยนต์ ข้อมูลเหล่านี้คือสิ่งที่ระบุตัวตนของรถคันนั้นว่าถูกต้องตรงตามสภาพจริงหรือไม่
- ชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์และผู้ครอบครอง ส่วนนี้ในสำเนาทะเบียนรถจะระบุชื่อ-นามสกุล และที่อยู่ของเจ้าของรถ หรือบริษัทไฟแนนซ์ที่เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ รวมถึงชื่อผู้ครอบครองรถคนปัจจุบัน
- รายการเสียภาษี หน้าหลังของสำเนาทะเบียนรถจะแสดงประวัติการต่อภาษีประจำปี ซึ่งเจ้าหน้าที่ตำรวจมักจะตรวจสอบจุดนี้ควบคู่กับป้ายภาษีหน้ารถ (ป้ายวงกลม) เพื่อดูว่ารถคันดังกล่าวมีการต่อภาษีถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่
กฎหมายจราจรเกี่ยวกับการพกพาสำเนาทะเบียนรถ
ประเด็นที่ผู้ขับขี่หลายท่านกังวลคือ การพกเพียงแค่สำเนาทะเบียนรถนั้นถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ หรือจำเป็นต้องพกเล่มจริงเท่านั้นจึงจะไม่โดนจับ ตามพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 มาตรา 42 ได้ระบุไว้ชัดเจนว่า "ผู้ขับรถต้องได้รับใบอนุญาตขับรถและต้องมีใบอนุญาตขับรถและสำเนาภาพถ่ายใบคู่มือจดทะเบียนรถในขณะขับหรือในขณะปฏิบัติหน้าที่ผู้ประจำรถเพื่อแสดงต่อนายทะเบียนหรือผู้ตรวจการ"
จากข้อกฎหมายดังกล่าวจะเห็นได้ว่า กฎหมายอนุญาตให้ใช้ "สำเนาภาพถ่าย" หรือที่เราเรียกกันว่าสำเนาทะเบียนรถเพื่อแสดงต่อเจ้าหน้าที่ได้ โดยไม่จำเป็นต้องพกเล่มทะเบียนฉบับจริงติดรถไว้ ซึ่งถือเป็นเรื่องดีเพราะช่วยลดความเสี่ยงในการทำเล่มจริงหาย หรือป้องกันการโจรกรรมข้อมูลสำคัญหากรถถูกงัดแงะ
ไม่พกสำเนาทะเบียนรถมีโทษปรับเท่าไหร่
หากผู้ขับขี่ถูกเรียกตรวจแล้วไม่สามารถแสดงสำเนาทะเบียนรถให้แก่เจ้าพนักงานดูได้ จะมีความผิดตามพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 มาตรา 60 ซึ่งระบุโทษปรับไว้สูงสุดไม่เกิน 2,000 บาท แต่อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติเจ้าพนักงานจราจรมักจะพิจารณาเปรียบเทียบปรับตามความเหมาะสม ซึ่งอาจอยู่ที่ประมาณ 200 ถึง 500 บาท แต่ทางที่ดีที่สุดคือการมีสำเนาทะเบียนรถติดรถไว้เสมอเพื่อความสบายใจและไม่ต้องเสียค่าปรับโดยใช่เหตุ
รูปถ่ายในมือถือใช้แทนสำเนาทะเบียนรถได้หรือไม่
การใช้รูปถ่ายสำเนาทะเบียนรถจากแกลเลอรีรูปภาพ อาจขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของเจ้าพนักงานในแต่ละด่านตรวจ บางกรณีอาจอนุโลมให้ผ่านได้ แต่บางกรณีอาจถูกมองว่าไม่ใช่เอกสารที่ถูกต้องตามระเบียบ แต่ปัจจุบันกรมการขนส่งทางบกได้อำนวยความสะดวกให้ผู้ขับขี่สามารถใช้ "ใบคู่มือจดทะเบียนรถทางอิเล็กทรอนิกส์" ผ่านแอปพลิเคชัน DLT QR Licence ได้ ซึ่งมีผลทางกฎหมายรองรับ 100%
การใช้งานผ่านแอปพลิเคชันนี้ ถือเป็นการแสดงข้อมูลสำเนาทะเบียนรถในรูปแบบดิจิทัลที่น่าเชื่อถือที่สุด เพราะข้อมูลจะถูกดึงมาจากฐานข้อมูลของกรมการขนส่งทางบกโดยตรง ป้องกันการปลอมแปลงเอกสาร และเจ้าหน้าที่สามารถตรวจสอบสถานะทางทะเบียนได้ทันที ดังนั้นหากใครไม่อยากพกกระดาษสำเนาทะเบียนรถแนะนำให้ดาวน์โหลดแอปพลิเคชันและลงทะเบียนใช้งาน จะเป็นวิธีที่ทันสมัยและปลอดภัยที่สุด
ความสำคัญของสำเนาทะเบียนรถกับการซื้อขายรถมือสอง
นอกจากการพกพาไว้เพื่อแสดงต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจแล้วสำเนาทะเบียนรถยังเป็นหัวใจสำคัญในกระบวนการซื้อขายรถมือสองอีกด้วย สำหรับผู้ที่กำลังมองหารถมือสอง หรือต้องการขายรถของตัวเองสำเนาทะเบียนรถจะทำหน้าที่เป็นเครื่องยืนยันความโปร่งใสของรถคันนั้น ๆ
- ใช้ตรวจสอบกรรมสิทธิ์ ผู้ซื้อสามารถตรวจสอบชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์จากสำเนาทะเบียนรถว่าตรงกับผู้ขายหรือไม่ เพื่อป้องกันการรับซื้อของโจรหรือรถสวมทะเบียน
- ตรวจสอบประวัติรถ ข้อมูลในสำเนาทะเบียนรถจะบอกถึงประวัติการครอบครอง การเปลี่ยนเครื่องยนต์ หรือการดัดแปลงสภาพต่าง ๆ ซึ่งหากมีการเปลี่ยนแปลงที่ไม่ได้แจ้งลงเล่ม อาจสันนิษฐานได้ว่าเป็นรถที่มีปัญหา
- การจัดไฟแนนซ์ ในขั้นตอนการยื่นขอสินเชื่อรถยนต์ สถาบันการเงินจำเป็นต้องใช้สำเนาทะเบียนรถเพื่อประเมินราคารถและตรวจสอบสถานะทางกฎหมาย ก่อนที่จะอนุมัติวงเงินกู้
ที่ Toyota Sure เราให้ความสำคัญกับเรื่องเอกสารเป็นอย่างมาก รถทุกคันที่ผ่านการคัดเลือกมาจำหน่ายจะต้องมีสำเนาทะเบียนรถและเล่มทะเบียนจริงที่ถูกต้องตามกฎหมาย สามารถโอนกรรมสิทธิ์ได้จริง 100% ผู้ซื้อจึงมั่นใจได้ว่ารถที่ขับออกจากโชว์รูมของเรา เป็นรถที่มีที่มาที่ไปชัดเจนและตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน
กรณีสำเนาทะเบียนรถหายหรือชำรุดต้องทำอย่างไร
หากคุณทำเอกสารสำเนาทะเบียนรถหาย ไม่ต้องตกใจ เพราะขั้นตอนการดำเนินการนั้นง่ายกว่ากรณีที่เล่มจริงหายมาก หากเป็นเพียงแค่สำเนา (กระดาษถ่ายเอกสาร) คุณสามารถนำเล่มทะเบียนตัวจริงไปถ่ายเอกสารใหม่ได้ทันที แล้วนำมาเก็บไว้ในรถแทนใบเดิม
แต่ถ้าหากเป็นกรณีที่เล่มทะเบียน "ตัวจริง" สูญหาย หรือชำรุดจนไม่สามารถอ่านข้อความสำคัญได้ คุณจะต้องไปดำเนินการขอเล่มใหม่ที่สำนักงานขนส่งที่รถคันนั้นจดทะเบียนอยู่ โดยเตรียมเอกสารดังนี้
- ใบแจ้งความ (ลงบันทึกประจำวันว่าเล่มทะเบียนสูญหาย)
- บัตรประจำตัวประชาชนตัวจริงของเจ้าของรถ
- หนังสือมอบอำนาจ (กรณีเจ้าของรถไม่สามารถไปดำเนินการเองได้)
ขั้นตอนเหล่านี้คล้ายคลึงกับกรณี ใบขับขี่หาย ที่ต้องมีการแจ้งความและยื่นคำร้องเพื่อออกบัตรใหม่ ซึ่งเอกสารราชการเกี่ยวกับรถยนต์มีความสำคัญเท่าเทียมกัน เมื่อได้เล่มใหม่แล้ว ก็อย่าลืมทำสำเนาทะเบียนรถชุดใหม่เก็บไว้ในรถ เพื่อให้ข้อมูลเป็นปัจจุบันที่สุด
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับสำเนาทะเบียนรถ
รถติดไฟแนนซ์ ไม่มีเล่มจริง ต้องใช้อะไรแสดงต่อตำรวจ
รถที่อยู่ระหว่างการผ่อนชำระกับไฟแนนซ์ ผู้ครอบครองรถจะมีเพียงสำเนาทะเบียนรถที่ทางไฟแนนซ์ออกให้ ซึ่งสามารถใช้แสดงต่อเจ้าหน้าที่ได้ตามกฎหมาย มีผลเทียบเท่าเล่มจริงทุกประการ
สำเนาทะเบียนรถมีวันหมดอายุหรือไม่
ตัวสำเนาทะเบียนรถไม่มีวันหมดอายุ ตราบใดที่รายการจดทะเบียนและข้อมูลในเล่มจริงยังไม่มีการเปลี่ยนแปลง แต่ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าในสำเนานั้นมีรายการบันทึกการเสียภาษีปีล่าสุด หรือพกป้ายภาษี (วงกลม) ปีปัจจุบันคู่กันไปด้วย
ควรถ่ายสำเนาทะเบียนรถเก็บไว้กี่ชุด
แนะนำให้ทำสำเนาทะเบียนรถเก็บไว้ในรถ 1 ชุด และเก็บไว้เป็นหลักฐานที่บ้านอีก 1 ชุด หรือจะถ่ายรูปสแกนเก็บไว้ในระบบ Cloud ส่วนตัวด้วยก็ได้ เพื่อป้องกันกรณีฉุกเฉิน
ถ้าข้อมูลในสำเนาทะเบียนรถไม่ตรงกับตัวรถ เช่น สีรถไม่ตรง จะเป็นอะไรไหม
หากมีการเปลี่ยนสีรถหรือเปลี่ยนเครื่องยนต์ แต่ยังไม่ได้แจ้งเปลี่ยนในเล่มทะเบียน จะถือว่ามีความผิดตามกฎหมาย และข้อมูลในสำเนาทะเบียนรถก็จะไม่ตรงกับความเป็นจริง ดังนั้นเมื่อมีการดัดแปลงสภาพรถ ต้องรีบไปแจ้งนายทะเบียนเพื่อแก้ไขข้อมูลให้ถูกต้อง
สรุปบทความ
สรุปแล้วการพกสำเนาทะเบียนรถไว้ในรถเป็นสิ่งที่ถูกต้องและควรทำ เพื่อยืนยันความบริสุทธิ์ใจในการครอบครองรถและปฏิบัติตามกฎหมายจราจร ใครอยากออกรถคันแรก ด้วยรถมือสองToyota Sure พร้อมให้บริการด้วยรถ Sure Certified by Toyota ที่ผ่านการตรวจสอบถึง 280 จุด ตามมาตรฐาน TVI จากโตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย และยังมั่นใจได้กับศูนย์บริการที่มีกว่า 90 สาขา ทั่วประเทศ แวะมาชมได้ที่โชว์รูมสาขาใกล้บ้านคุณ เช็กราคาได้ที่เว็บไซต์โตโยต้า ชัวร์ ได้เลย หรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม โทร 1486